Poradnik
Kolonoskopia na NFZ: jak się zapisać
Program badań przesiewowych raka jelita grubego jest bezpłatny i nie wymaga skierowania. Po przeczytaniu będziesz wiedzieć, czy się kwalifikujesz, gdzie znaleźć pracownię i czego się spodziewać na miejscu.
- Dla kogo
- Osoby od 50 do 65 lat. Od 40 do 49 lat, gdy u najbliższych krewnych rozpoznano nowotwór jelita grubego.
- Ile to trwa
- Samo badanie od 15 do 40 minut.
- Ile kosztuje
- 0 zł. Program finansuje NFZ.
- Czy potrzebne skierowanie
- Nie. Zgłaszasz się sam.
Warunek, o którym łatwo zapomnieć
Do programu kwalifikują się osoby, które nie miały kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat. Jeśli badanie masz za sobą w tym okresie, placówka Cię odeśle.
Masz objawy? To inna ścieżka
Program przesiewowy jest dla osób bez objawów. Objawy sugerujące raka jelita grubego wykluczają z programu, bo wtedy potrzebna jest diagnostyka, a nie przesiew. Umów się w takiej sytuacji do lekarza rodzinnego i opisz mu objawy.
Czego potrzebujesz
- Dokumentu tożsamości albo numeru PESEL.
- Wiedzy, czy w najbliższej rodzinie ktoś miał raka jelita grubego. Od tego zależy, czy kwalifikujesz się już od 40 lat.
- Daty ostatniej kolonoskopii, jeśli kiedykolwiek ją miałeś.
- Czasu na dwie wizyty: kwalifikującą i samo badanie.
Krok po kroku
-
Sprawdź swój wiek i historię rodziny
Od 50 do 65 lat kwalifikujesz się bez dodatkowych warunków. Od 40 do 49 lat kwalifikujesz się wtedy, gdy u najbliższych krewnych rozpoznano nowotwór jelita grubego.
-
Znajdź pracownię w wyszukiwarce NFZ
Wyszukiwarka NFZ „Gdzie się leczyć", zakładka „Programy profilaktyczne", z listy wybierz program badań przesiewowych raka jelita grubego i wskaż województwo. Gdy wyszukiwarka nie działa, zadzwoń pod numer z sekcji „Gdzie zadzwonić" niżej.
-
Zadzwoń do wybranej pracowni
Zapisu dokonujesz bezpośrednio w placówce. Powiedz, że dzwonisz w sprawie programu badań przesiewowych raka jelita grubego. Zapytaj o wolne terminy oraz o to, jak wygląda u nich wizyta kwalifikująca.
-
Wypełnij ankietę kwalifikacyjną
O przyjęciu do programu decyduje ankieta, którą wypełniasz w placówce. Na wizycie kwalifikującej dostajesz też preparat przeczyszczający i szczegółowe zalecenia, jak się przygotować.
-
Przygotuj się dokładnie tak, jak każe placówka
Zalecenia różnią się między ośrodkami, dlatego jedyne wiążące są te, które dostaniesz na piśmie. Dobre przygotowanie decyduje o tym, czy lekarz zobaczy całe jelito.
-
Przyjdź na badanie
Kolonoskopia trwa od 15 do 40 minut. Odbywa się w znieczuleniu miejscowym albo ogólnym, zależnie od wskazań medycznych. Lekarz może od razu pobrać wycinki i usunąć polipy do 15 mm, a materiał idzie na badanie histopatologiczne. To wszystko mieści się w programie.
Gdzie zadzwonić
-
Telefoniczna Informacja Pacjenta
Wspólna infolinia NFZ i Rzecznika Praw Pacjenta. Konsultant wskaże placówki realizujące program w Twojej okolicy. To linia informacyjna.
Źródło: nfz.gov.pl
Zweryfikowano: 2026-08-06
Częste pytania
Kto liczy się jako „najbliższy krewny"?
NFZ na stronie programu pisze o najbliższych krewnych, a serwis pacjent.gov.pl doprecyzowuje to jako krewnego pierwszego stopnia, czyli rodzica, rodzeństwo albo dziecko. Te dwa oficjalne opisy różnią się, więc ostateczną kwalifikację przeprowadzi placówka na podstawie ankiety. Zgłoś się i podaj swoją sytuację.
Czy dostanę zaproszenie pocztą?
Dziś zgłaszasz się sam. Kwalifikacja odbywa się na podstawie ankiety wypełnianej w placówce.
Co dokładnie mam zrobić przed badaniem?
Zalecenia i preparat przeczyszczający dostajesz w placówce na wizycie kwalifikującej. NFZ świadomie nie podaje jednej diety dla wszystkich, bo ośrodki stosują różne preparaty. Trzymaj się kartki od swojej pracowni.
Czy NFZ finansuje test kałowy zamiast kolonoskopii?
Test na krew utajoną w kale (FIT-OC) jest dostępny bezpłatnie po 50. roku życia, w rozszerzonym pakiecie badań programu „Moje Zdrowie" w POZ. To osobny program bilansowy. Zleca go lekarz rodzinny po wypełnieniu ankiety.
Źródła
- Narodowy Fundusz Zdrowia, Program badań przesiewowych raka jelita grubego nfz.gov.pl
- pacjent.gov.pl, Kolonoskopia, badanie które ratuje życie pacjent.gov.pl
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 czerwca 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych, Dz.U. 2022 poz. 1366 eli.gov.pl
- NFZ, wyszukiwarka „Gdzie się leczyć", programy profilaktyczne gsl.nfz.gov.pl
- pacjent.gov.pl, program „Moje Zdrowie", bilans zdrowia osoby dorosłej pacjent.gov.pl
Data weryfikacji: 2026-08-06 Następny przegląd: 2026-11-06