Przejdź do treści
Strona główna

Poradnik

Nieprawidłowy wynik badania: co teraz

Ten poradnik jest dla osób, które dostały wynik badania przesiewowego z adnotacją „do dalszej diagnostyki", albo u których lekarz podejrzewa nowotwór. Po przeczytaniu będziesz wiedzieć, co taki wynik znaczy, co się dzieje na kolejnym etapie, czym jest karta DiLO i jakie terminy wyznacza szybka ścieżka onkologiczna.

Co oznacza wynik
Wynik „do dalszej diagnostyki" to wezwanie na dokładniejsze sprawdzenie zmiany. Rozpoznanie stawia dopiero kolejny etap.
Ile to trwa
Na szybkiej ścieżce onkologicznej od wpisania na listę oczekujących do postawienia diagnozy ma minąć najwyżej 7 tygodni. To termin maksymalny wyznaczony przez przepisy.
Ile kosztuje
0 zł. Etap pogłębionej diagnostyki w programach przesiewowych i badania na karcie DiLO finansuje NFZ.
Czy potrzebne skierowanie
Nie. Przy podejrzeniu nowotworu diagnostyka odbywa się na podstawie karty DiLO, bez skierowania. Do onkologa też skierowania nie potrzebujesz.

Wynik przesiewu to jeszcze nie rozpoznanie

Badanie przesiewowe wyławia zmiany, które trzeba obejrzeć dokładniej. W polskim programie mammograficznym około 95 na 100 badań kończy się wynikiem prawidłowym, a pozostałe kobiety trafiają na etap pogłębionej diagnostyki. Brytyjska służba zdrowia NHS pisze wprost, że u większości osób wezwanych po mammografii na dodatkowe badania raka piersi się nie rozpoznaje. Dodatni test HPV mówi o obecności wirusa, a o zmianach w komórkach rozstrzyga cytologia z tego samego pobrania. Polip usunięty w kolonoskopii trafia do badania pod mikroskopem i dopiero ono mówi, czym był.

Masz objawy? Nie czekaj na wiek ani na skierowanie

Programy przesiewowe mają progi wieku, bo są dla osób bez objawów. Diagnostyka z powodu objawów progu wieku nie ma. Ustawa daje każdej osobie, u której lekarz rodzinny albo specjalista stwierdził podejrzenie nowotworu złośliwego, prawo do diagnostyki onkologicznej na podstawie karty DiLO bez skierowania. Jedyny wyjątek to nowotwory skóry inne niż czerniak. Umów się do lekarza rodzinnego i opisz objawy: kiedy się zaczęły, jak się zmieniają, co je nasila.

Czego potrzebujesz

Krok po kroku

  1. Sprawdź, jaki wynik dostałeś

    Cztery sytuacje idą czterema drogami: wezwanie po mammografii, dodatni test HPV, polip po kolonoskopii albo podejrzenie nowotworu wypowiedziane przez lekarza. Kroki 2, 3 i 4 opisują trzy pierwsze, kroki 5 i 6 czwartą.

  2. Po mammografii: zgłoś się na etap pogłębionej diagnostyki

    O nieprawidłowym wyniku placówka informuje pisemnie albo telefonicznie i przekazuje skierowania oraz listę placówek. Na tym etapie lekarz, zależnie od wskazań, decyduje o mammografii uzupełniającej, USG piersi albo biopsji gruboigłowej. To nadal część programu i jest bezpłatne. Gdy rozpoznanie się potwierdzi, dalsze leczenie idzie już poza programem, w zwykłej opiece specjalistycznej.

  3. Po dodatnim teście HPV: poczekaj na wynik cytologii

    Laboratorium wykonuje cytologię płynną z tego samego pobrania, więc drugi raz na pobranie nie przychodzisz. Gdy cytologia jest prawidłowa, lekarz zaleca ponowne badanie po 12 miesiącach. Gdy wykaże zmiany, ginekolog kieruje na kolposkopię albo kolposkopię z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego.

  4. Po kolonoskopii: odbierz wynik histopatologii

    Polipy do 15 mm lekarz usuwa już w trakcie badania przesiewowego, a materiał idzie do badania histopatologicznego. Razem z wynikiem dostajesz zalecenia dotyczące ewentualnego leczenia i terminu kolejnego badania. Trzymaj się tych zaleceń, bo to one wyznaczają Twój dalszy harmonogram.

  5. Przy podejrzeniu nowotworu: lekarz wystawia kartę DiLO

    Kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego wystawia lekarz rodzinny, gdy podejrzewa nowotwór, lekarz specjalista albo lekarz w szpitalu, jeśli nowotwór wykryto w trakcie pobytu. Warunek: lekarz pracuje w placówce z umową z NFZ. Wniosku nie składasz, decyzję podejmuje lekarz. Możesz o kartę zapytać i porozmawiać o niej na wizycie.

  6. Z kartą DiLO: zgłoś się do poradni, która prowadzi pakiet onkologiczny

    Karta zastępuje skierowanie. Zgłoś się z nią do poradni specjalistycznej realizującej pakiet onkologiczny; listę takich placówek podają oddziały wojewódzkie NFZ, pomoże też konsultant z numeru niżej. Diagnostyka ma się zacząć do 14 dni od wpisania na listę oczekujących w poradni, a od wpisania na listę do diagnozy ma minąć najwyżej 7 tygodni. Potem konsylium ustala plan leczenia w ciągu 2 tygodni od wpisania na listę, a w ciągu 4 tygodni, gdy rozpoznanie wymaga zabiegu diagnostyczno-leczniczego. Od zgłoszenia się do szpitala do rozpoczęcia leczenia mają minąć najwyżej 2 tygodnie.

  7. Gdy terminy się wydłużają, zgłoś to

    Terminy szybkiej ścieżki są maksymalne i placówki mają obowiązek ich pilnować. Jeśli badanie na karcie DiLO nie mieści się w tych ramach albo wizyty są przesuwane, NFZ prosi o kontakt ze swoim oddziałem wojewódzkim. Numer oddziału i pomoc w sprawie praw pacjenta dostaniesz pod numerem niżej.

Gdzie zadzwonić

  • Telefoniczna Informacja Pacjenta

    Wspólna infolinia NFZ i Rzecznika Praw Pacjenta. Konsultant poda dane placówek, wyjaśni zasady korzystania ze świadczeń i prawa pacjenta, w tym gdy terminy na karcie DiLO się wydłużają. To linia informacyjna.

    800 190 590

    Czynna całą dobę, 7 dni w tygodniu. Połączenie bezpłatne.

    Źródło: nfz.gov.pl gov.pl/web/rpp

    Zweryfikowano: 2026-09-07

  • Infolinia onkologiczna Krajowej Sieci Onkologicznej

    Ta sama linia, inne menu. Konsultant powie, gdzie wykonasz badania i z których programów profilaktyki nowotworowej możesz skorzystać.

    800 190 590

    Po połączeniu wybierz 1, potem 3. Czynna całą dobę, 7 dni w tygodniu. Połączenie bezpłatne.

    Źródło: nfz.gov.pl

    Zweryfikowano: 2026-09-07

Częste pytania

Czy muszę czekać na skierowanie?

Nie. Diagnostyka onkologiczna przy podejrzeniu nowotworu odbywa się na podstawie karty DiLO, bez skierowania. Do onkologa na NFZ też zapisujesz się bez skierowania, niezależnie od wieku. Po nieprawidłowej mammografii skierowania na etap pogłębionej diagnostyki dostajesz razem z wynikiem.

Ile trwa ścieżka DiLO?

Przepisy wyznaczają terminy maksymalne, a nie obietnicę daty. Od wpisania na listę oczekujących do postawienia diagnozy najwyżej 7 tygodni. Początek diagnostyki do 14 dni od wpisania na listę oczekujących w poradni. Konsylium do 2 tygodni od wpisania na listę, a do 4 tygodni, gdy rozpoznanie wymaga zabiegu diagnostyczno-leczniczego. Rozpoczęcie leczenia do 2 tygodni od zgłoszenia się do szpitala.

Czy mogę zrobić badania prywatnie i wrócić na NFZ?

Wyniki wszystkich badań, także prywatnych, zabierz na wizytę, bo lekarz ocenia je jako część obrazu. Samej karty DiLO lekarz w prywatnym gabinecie bez umowy z NFZ wystawić nie może. Z wynikami idziesz więc do lekarza rodzinnego albo specjalisty w placówce z umową z NFZ, a on decyduje, czy podejrzenie uzasadnia kartę.

Co zabrać na wizytę?

Narodowy Portal Onkologiczny radzi: spisz objawy (od kiedy, jak nasilone, gdzie), przynieś wyniki badań, listę przyjmowanych leków i pytania do lekarza. Dołóż dokument tożsamości i kartę DiLO, jeśli już ją masz.

Wynik „do dalszej diagnostyki" znaczy, że mam raka?

Znaczy, że coś trzeba obejrzeć dokładniej. Dla mammografii NHS pisze wprost, że u większości osób wezwanych na dodatkowe badania raka piersi się nie rozpoznaje. Dodatni test HPV, wg Cancer Research UK, sam w sobie rakiem nie jest, a układ odpornościowy zwykle usuwa wirusa. Polipy jelita, wg NHS, są zwykle nieszkodliwe, a usuwa się je, bo część z nich przez lata może przejść w raka. Pewność daje dopiero wynik kolejnego etapu, dlatego warto na niego pójść.

Karta papierowa czy elektroniczna?

Do 31 grudnia 2026 działają równolegle karta papierowa i elektroniczna e-DiLO. Od 1 stycznia 2027 karta będzie wyłącznie elektroniczna. Tak stanowi ustawa z 3 lipca 2026. Karta zawiera między innymi numer, datę wystawienia, dane lekarza wystawiającego i podstawowe informacje o pacjencie.

Gdzie szukać wsparcia psychologicznego?

Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym, 800 70 2222, działa całą dobę, połączenie jest bezpłatne, a linię finansuje Ministerstwo Zdrowia. To linia ogólnokryzysowa, wsparcia wyspecjalizowanego w onkologii nie prowadzi. Poleca ją także Narodowy Portal Onkologiczny. Ten sam numer znajdziesz w sekcji telefonów na stronie głównej.

Źródła

Data weryfikacji: 2026-09-07, audyt niezależny i poprawki 2026-09-10 Następny przegląd: 2026-12-07